20-05-2020
Deze week een symfonie van een tijdgenoot van Beethoven, Franz Schubert (1797-1828). Schubert heeft 9+ symfonieën geschreven; de + staat voor een aantal fragmenten van symfonieën die na zijn dood zijn gevonden, maar die geen volledige 4-delige werken zijn. En eigenlijk zou je de keuze van deze week ook zo moeten noemen. Het gaat om symfonie nr. 8 met de bijnaam Unvollendete (de onvoltooide; of zoals Stefan het ooit uitsprak “Unvollendéte”). Het werk bestaat uit twee delen. Een eerste deel met een korte zachte intro gespeeld door de lage strijkers en twee catchy thema’s. Het tweede thema bevat veel syncopen waarbij vooral de hoorns tegen de melodie inspelen. Het tweede deel is een mooi andante met een trio waarin de houtblazers zich kunnen uitleven. Kortom, genieten. Ik heb zelf het werk meerdere malen mogen uitvoeren en het was een van mijn favorieten.
Er bestaan veel verhalen rond deze symfonie. Uit de Wikipedia haal ik een paar. Allereerst het nummer. De symfonie kom je ook tegen als symfonie nr. 7 en het is onduidelijk waar die verwarring vandaan komt. Verder zijn er meerdere verklaringen in omloop waarom slechts twee delen. Het werk is in 1822 gecomponeerd en nadat de twee delen af waren legde Schubert het werk terzijde. Hij bood het in 1823 aan aan een muziekvereniging als “een symfonie in partituur”, wat erop kon duiden dat hij het zelf als voltooid beschouwde. Maar Schubert’s wijze van werken was wel zo dat hij in tussenpozen aan een werk componeerde. Zoals eerder aangegeven waren er meerdere onaffe symfonieën. Het feit dat hij maar zo kort heeft geleefd zal daar ongetwijfeld aan toe hebben bijgedragen. Een andere versie zegt dat Schubert wel een deel 3 heeft gecomponeerd, maar tijdens dat componeren inzag dat het weinig zou toevoegen aan het geheel. En een derde versie is dat Schubert de entr’acte muziek, die later in het ballet Rosamunde is verwerkt (met dat werk hebben jullie in april vorig jaar kennisgemaakt), eerst bedoeld had als deel 4 van deze symfonie (toonsoort en instrumentatie van beide werken komen overeen), maar dat hij het heeft losgekoppeld van de symfonie en aan Rosamunde heeft toegevoegd omdat hij in tijdnood kwam bij dat laatste werk.
Ik heb gekozen voor een uitvoering door het Concertgebouworkest (toen nog niet Koninklijk) o.l.v. Leonard Bernstein.