Henry Purcell. The Fairy-Queen, Z. 629

19-05-2021

Drie jaar voor zijn dood schreef de Engelse componist Henry Purcell (1659-1695) een semi-opera The Fairy-Queen. Het libretto (de tekst) is gebaseerd op Shakespeare’s Midsummer Night Dream. Het werd in 1692 uitgevoerd, maar de muziek raakte verloren na zijn dood in 1695. Pas in het begin van de 20e eeuw is het weer teruggevonden.

Wat is eigenlijk een semi-opera? Uit de Wikipedia haal ik: “De term semi-opera is een uitvinding van Roger North, die hiermee een vorm van muziektheater poogde te omschrijven die met name in de late 17e eeuw in Engeland populair was. De semi-opera is in feite geëvolueerd uit de masque: een zang- en dansspektakel dat gedurende de 17e eeuw de standaard vormde op het Engelse toneel, maar dat rond 1660, met de Restauratie, concurrentie kreeg van de opera.”

En over de Restauratie: “Met de Restauratie (Engels: Restoration) wordt, meer dan de toenmalige politieke herstelperiode, veelal een stijlperiode aangeduid in de kunstgeschiedenis van Engeland, die liep vanaf 1660 tot ongeveer 1700 en later. De periode ressorteert in brede zin onder de Barok. De naam Restauratie doelt op het feit dat de stijlperiode ongeveer gelijktijdig tot ontwikkeling kwam met de politieke restauratie die in Engeland plaatsvond nadat het republikeinse regime van Lord Protector Cromwell kort na diens dood ten val was gekomen. De Cromwell-periode was gekenmerkt door een streng puriteins, militaristisch bewind: tijdens het Protectoraat waren de theaters gesloten, heerste er censuur en was het muziekleven beperkt tot kerkelijke hymnen. Profane kunstvormen werden niet gedoogd. Koning Karel II werd in 1660 op de troon geplaatst, hetgeen een terugkeer naar de monarchie inluidde. Dit feit ging gepaard met een radicale ommezwaai in het Engelse culturele leven: de koning, die een fervent francofiel was en jarenlang in het buitenland in ballingschap had geleefd, installeerde een aantal kunstenaars aan zijn hof die hij van het Continent had meegenomen. De kruisbestuiving die hieraan ontsproot, zorgde ervoor dat een Engelse versie van de Barok ontstond, die zich zowel in de literatuur als in de muziek, schilderkunst en architectuur manifesteerde.”

Het werk bestaat uit 5 acten, vooraf gegaan door een “First Music” en “Second Music”. Die laatste zijn instrumentale werken die gespeeld werden bij binnenkomst van het publiek. In het werk worden aria’s, koorpartijen en instrumentale delen afgewisseld. Ga er maar even voor zitten want het werk duurt een slordige 9 kwartier. Ik heb gekozen voor een uitvoering door de English Baroque Soloists o.l.v. John Eliot Gardiner.

Henry Purcell. Music for the Funeral of Queen Mary

19-02-2020

Een gewaardeerde collega vertelde ik twee weken geleden over deze zaagplaten en ik wees haar op de afspeellijst die ik daarvan op Youtube heb gemaakt. Zij suggereerde eens te kijken naar werken van de Engelse componist Henry Purcell (1659-1695). Deze componist is vooral bekend door zijn vocale werken die, wanneer begeleid met authentieke instrumenten, heerlijk barok klinken. Als tijdgenoot van Bach en Händel wordt hij beschouwd als één van de grootste Engelse componisten ooit. Op 20-jarige leeftijd werd hij benoemd tot organist in de Westminster Abbey. Na zijn dood is hij begraven naast het orgel in die kerk. Hij heeft veel latere componisten en muzikanten beïnvloed. Pete Townsend van The Who beweerde dat hij bij een aantal van zijn bekendste werken (waaronder Pinball Wizard en Won’t get fooled again) is beïnvloed door de muzikale harmonieën in de liederen van Purcell.

Zijn bekendste werk is een opera voor kleine bezetting, Dido en Aeneas. Maar ik heb gekozen voor zijn werk Music for the Funeral of Queen Mary. Dit werk is gecomponeerd naar aanleiding van het overlijden van Queen Mary II in 1695. Het werk bestaat uit zes delen:

  1. March in C minor
  2. Funeral sentence «Man that is born»
  3. Canzona
  4. Funeral sentence «In the midst of life»
  5. Canzona
  6. Funeral sentence «Thou knowest, Lord, the secrets of our hearts»

Bij de (live) opname die ik heb gekozen wordt vanaf 19:11 de openingsmars herhaald, waarbij de muzikanten tijdens de uitvoering de kerk uitlopen. Daarna wordt nog een toegift gegeven, delen uit de muziek die Purcell heeft geschreven bij een werk van Shakespeare, The Tempest.

Het werk wordt op authentieke instrumenten uitgevoerd door La Fenice o.l.v. Jean Tubéry. De zangsolisten zijn Céline Scheen en Hana Blažíková.