Franz Joseph Haydn. Trompetconcert in Es, Hob. VIIe/1

16-03-2022

Twee jaar geleden heb ik jullie laten kennismaken met het trompetconcert van Johann Nepomuk Hummel. Toen beschreef ik hoe dat concert in 1803 de start betekende van Hummel als concertmeester van het hoforkest van Esterhazy, als opvolger van Franz Joseph Haydn (1732-1809). Haydn had in 1796 al een trompetconcert geschreven. Dat is uitgegroeid tot misschien wel zijn meest populaire werk voor orkest en solo instrument. Evenals Hummel schreef Haydn het werk voor de toen zeer bekende trompettist Anton Weidinger, een goede vriend van hem. Uiteraard was Weidinger ook de solist bij de première in 1800 in Wenen. De lange periode tussen componeren en eerste uitvoering was nodig omdat Weidinger moest wennen aan het spelen van een dergelijk, voor trompet in die tijd geavanceerd, werk, parallel aan de ontwikkeling van het instrument zelf. Het instrument was toen in volle ontwikkeling en kreeg steeds meer mogelijkheden die voor een trompettist speelbaar waren. Weidinger heeft veel aan die ontwikkeling bijgedragen.

Het concert telt qua opbouw geen verrassingen: lekker klassiek drie delen snel-langzaam-snel, met het eerste deel in sonatevorm en het derde deel als rondo. Maar Haydn maakte optimaal gebruik van de mogelijkheden die een trompet toen had.

In de uitvoering is Wynton Marsalis de solist, begeleid door het Boston Pops Orchestra o.l.v. John Williams