10-02-2021
In deze periode zou normaal mijn jaarlijkse Händel-onderdompeling bij de Scratch Messiah in Vlissingen plaatsvinden. Vorig jaar was dat twee weken voor het eerste coronageval in Nederland bekend werd en de organisatie heeft al vroeg besloten de versie voor dit jaar af te gelasten. Omdat ik eerder al de Messiah van Georg Friedrich Händel (1685-1759) heb gekozen, ditmaal als vervanging een Te Deum van hem.
Uit de Wikipedia: “Het Te Deum (de eerste twee woorden van Te Deum laudamus, Latijn voor “Wij loven U, O God”) is een hymne op basis van de Bijbel, die in de liturgie van de christelijke kerken waaronder ook de Rooms-Katholieke Kerk gebruikt wordt. De lofzang is ontstaan rond het jaar 400 n.Chr., gesteld in ritmisch proza en wordt tegenwoordig toegeschreven aan Nicetas van Remesiana. Legendarisch is het verhaal dat bisschop Ambrosius van Milaan deze tekst in beurtzang met Augustinus zou hebben gezongen ter gelegenheid van diens doop. Het Te Deum wordt daarom ook wel de Ambrosiaanse lofzang genoemd.”
Händel heeft verschillende Te Deums geschreven, vaak ter gelegenheid van een bijzondere gebeurtenis. Zo was de Vrede van Utrecht in 1713, waarmee onder andere een einde kwam aan de Spaanse Successieoorlog en daarmee aan anderhalve eeuw van twisten en godsdienstoorlogen, aanleiding tot het componeren van zijn Utrecht Te Deum. (Even terzijde: moet je je eens voorstellen: anderhalve eeuw van onrust. Nu lopen mensen na minder dan een jaar van ellende al aan achter volksmenners en verspreiders van complottheorieën. Hoe zouden die zich toen hebben gehandhaafd?)
Ik heb deze week gekozen voor het laatste Te Deum dat Händel schreef, in 1743. Een maand eerder had het Britse leger met zijn bondgenoten het Franse leger verslagen in de slag van Dettingen. Ter gelegenheid daarvan kreeg Händel de opdracht een Te Deum te schrijven, samen met een lofzang (The King Shall Rejoice). Het werk ging eind 1743 in première. Het bestaat uit 18 onderdelen, zowel voor koor als voor solozang, begeleid door een orkest. Het af en toe uitbundige karakter wordt vooral veroorzaakt door de grote rol die koperblazers hebben in het geheel.
Ik heb gekozen voor een uitvoering van zowel het Te Deum als de lofzang. De uitvoerenden zijn Christopher Tipping (alt), Harry Christophers (tenor), Stephen Varcoe (bas), Michael Pearce (bas), Trevor Pinnock (orgel), the Choir of Westminster Abbey en The English Concert o.l.v. Simon Preston.