26-08-2020
In 1804 componeerde Ludwig van Beethoven (1770-1827) een concert voor piano, viool en cello. Dit werk wordt ook meestal het triple concert genoemd. Aanleiding was aartshertog Rudolph van Oostenrijk, zijn patroon, maar ook een piano leerling. Rudolf speelde piano op een redelijk hoog niveau voor een amateur en omdat Beethoven de piano partij in dit werk relatief eenvoudig hield was dit speelbaar voor hem. Een werk met deze drie instrumenten als solo instrument was er niet eerder en bij mijn weten ook niet daarna. De barok en vroege klassieken kende wel het fenomeen concerto grosso en sinfonia concertante, waarbij twee of meer solo instrumenten door een orkest worden begeleid, maar deze combinatie van instrumenten is ook daar niet te vinden.
Het werk telt drie delen, waarbij deel 2 en 3 naadloos in elkaar overgaan zonder pauze. Het is een wat bijzonder werk, omdat er weinig interactie is tussen de drie solo instrumenten. Het lijkt er vaak op dat iedere solist zijn eigen partij heeft. Dat leidt bij uitvoering wel eens tot een onderlinge competitie tussen de solisten, zeker als die solisten grote ego’s hebben. Dat komt de kwaliteit van de uitvoering vaak niet ten goede. Een berucht voorbeeld is een opname uit 1969 met de solisten David Oistrakh (viool), Sviatoslav Richter (piano) en Mstislav Rostropovich (cello), begeleid door de Berliner Philharmoniker o.l.v. Herbert von Karajan. Een fragment uit een artikel hierover in The Guardian:
“It’s a nadir of gigantic egos trying to trump each other, a bonfire of the vanities from which Karajan and the Berlin Phil still somehow manage to emerge victorious. (Richter himself said of it: “It’s a dreadful recording and I disown it utterly… Battle lines were drawn up with Karajan and Rostropovich on the one side and Oistrakh and me on the other… Suddenly Karajan decided that everything was fine and that the recording was finished. I demanded an extra take. ‘No, no,’ he replied, ‘we haven’t got time, we’ve still got to do the photographs.’ To him, this was more important than the recording. And what a nauseating photograph it is, with him posing artfully and the rest of us grinning like idiots.”)”
Ik heb gekozen voor deze opname.