19-12-2018
De laatste zaagplaat vóór Kerstmis kan eigenlijk maar één werk zijn: het wonderschone Weihnachtsoratorium (BWV 248) van Johann Sebastian Bach (1685-1750). Dit werk bestaat uit totaal 6 cantates. Ieder van die cantates beschrijft een deel van het Kerstverhaal:
- De geboorte van Jezus
- Bekendmaking aan de herders
- Aanbidding door de herders
- Besnijdenis en naamgeving van Jezus
- Reis van de Drie Koningen
- Aanbidding door de Drie Koningen
Iedere cantate bestaat uit delen voor orkest, voor koor, voor solozang en met recitatieven. Koor en solozang worden begeleid door een orkest (met wisselende samenstelling per cantate); een recitatief wordt af en toe begeleid door een basso continuo. Een recitatief is bedoeld om de afzonderlijke onderdelen aan elkaar te praten.
Het oratorium was in de tijd van Bach bedoeld om te worden uitgevoerd op 6 dagen, vanaf 1e Kerstdag (cantate 1) tot en met Driekoningen (cantate 6). De cantates hoeven dus niet per se in één keer in zijn totaliteit beluisterd te worden; iedere cantate vormt een eigen eenheid die geen samenhang heeft met de andere cantates.
Cantate 6 eindigt met de vlucht van de Heilige Familie naar Egypte, in het koor Nun seid ihr wohl gerochen. Dat koor heeft de melodie van O Haupt voll Blut und Wunden, die Bach in meerdere passies heeft gebruikt. Daarover rond Pasen meer.
Het totale werk duurt ongeveer 2,5 uur. Ideaal dus als achtergrondmuziek bij een Kerstdiner (hoewel het eigenlijk niet als behangmuziek gebruikt zou moeten worden), of om je in een meditatieve sfeer eraan over te geven, ergens in de komende periode waarin we toch vrijaf zijn. Ik vind het erg lastig om een stuk eruit te kiezen, maar na lang wikken en wegen heb ik gekozen voor het begin van cantate 2, de Sinfonia. De uitvoering is door het Concentus Musicus Wien onder leiding van Nikolaus Harnoncourt.
Veel luisterplezier en met dit werk komt het met Zalige Feestdagen wel goed! Dat wens ik jullie dus ook toe.