19-06-2019
Deze week een verzoeknummer voor Stefan: het Chor der Gefangenen uit de opera Fidelio van Ludwig van Beethoven (1770-1827). Beethoven heeft in zijn leven slechts één opera geschreven, maar die is wel een van de grote in de operawereld.
De opera heeft als thema de onvoorwaardelijke liefde van een vrouw voor haar man. In dit geval is Florestan de man, die om politieke redenen op valse beschuldigingen in de gevangenis is opgesloten door Pizarro, de gouveneur van de gevangenis. Om haar man te bevrijden verkleedt zijn vrouw Leonore zich als man, noemt zich Fidelio en neemt dienst in de gevangenis. Na veel verwikkelingen slaagt Leonore erin Pizarro te ontmaskeren als een bedrieger en wordt Florestan van alle blaam gezuiverd.
Beethoven heeft, na de eerste uitvoering in 1806, veel zitten schaven aan de muziek. Zo heeft hij drie versies van de ouverture gemaakt voordat hij tevreden was met de uiteindelijke versie. De eerste drie versies staan bekend als Ouverture Leonore x (x ∈ {1, 2, 3}). De uiteindelijke versie die nu altijd gespeeld wordt bij een uitvoering van de opera is de Ouverture Fidelio. De Leonore ouvertures staan, als zelfstandig werk, vaak op concertprogramma’s.
In het Chor der Gefangenen worden de gevangenen uit hun onderaardse kerkers gehaald om te luchten op de binnenplaats. Je hoort de opluchting van de gevangenen om weer eens frisse lucht te kunnen inademen en daglicht te kunnen zien:
O welche Lust, in freier Luft
Den Atem leicht zu heben!
Nur hier, nur hier ist Leben!
Der Kerker eine Gruft.
De gevangenen vertrouwen op een goede afloop:
Wir wollen mit Vertrauen
Auf Gottes Hilfe bauen!
Die Hoffnung flüstert sanft mir zu:
Wir werden frei, wir finden Ruh
O Himmel! Rettung! Welch ein Glück!
O Freiheit! Kehrst du zurück?
Maar zijn ook beducht erop hun gevoelens te duidelijk te uiten vanwege sancties:
Sprecht leise! Haltet euch zurück!
Wir sind belauscht mit Ohr und Blick.
De uitvoering is door het Chor der Staatsoper Wien en het Orchester der Volksoper Wien o.l.v. Wilhelm Loibner