Deze week zijn vervolgstappen gezet in het proces dat uieindelijk moet leiden tot het doen van een tentamen voor een OpenER-cursus en de mogelijkheid het daarbij te behalen certificaat te verzilveren bij aanmelding voor een studie. Grofweg zijn daarin twee trajecten te onderscheiden, die niet geheel los van elkaar kunnen worden beschouwd, maar die wel deels parallel kunnen worden afgelegd.
Het eerste traject betreft de formele regeling die ervoor moet worden opgesteld. Want hoewel het “maar” 25 studieuren zijn waarover een tentamen wordt afgelegd: er wordt naar gestreefd een officieel certificaat daarvoor uit te reiken bij voldoende resultaat. En dat betekent allerlei kwaliteitsgaranderende maatregelen, te formuleren door de Commissie van Examens. Ook het vraagstuk van hoe dit certificaat te verzilveren wanneer daadwerkelijk met een opleiding aan de Open Universiteit wordt begonnen hoort hierbij.
Het tweede traject betreft het operationeel maken van de mogelijkheid. Het streven daarbij is zoveel mogelijk gebruik te gaan maken van reeds bestaande systemen en procedures. Echter, enkele aanpassingen zullen noodzakelijk zijn, zowel in procedure als in ondersteunende systemen. Om een idee te krijgen twee voorbeelden van (vele) benodigde aanpassingen. Om tentamen te kunnen doen om een officieel certificaat te verkrijgen is inschrijving (wettelijk) verplicht. Bij inschrijving moet ook een kopie van een identificatiedocument worden verstuurd. Om de drempel zo laag mogelijk te houden voor potentiële kandidaten (het gaat immers maar om 1 tentamen) is het eerste idee om identificatie aan de balie van het Studiecentrum te laten plaatsvinden op het moment dat een kandidaat zich daar (na voorafgaande aanmelding) heeft gemeld. Het tweede voorbeeld betreft de vast te stellen prijs voor het tentamen (want een tentamen zal niet om niet worden aangeboden) en hoe de gelden kunnen worden geïnd. Het eerste idee voor inning is de mogelijkheid tot een eenmalige machtiging bij aanmelding voor een tentamen.
De komende weken zullen we met verschillende partijen (OSC, ICTS, CvE) aan de slag gaan om deze mogelijkheid liefst voor de zomervakantie nog gerealiseerd te krijgen.

Einde van komende week komt de eerste cursus van Managementwetenschappen online. Een tweetal hoofdstukken uit het boek bij de cursus “Groepsbesluitvorming in management en bestuur” van MW-docent William van Zanten vormt de basis voor de bijdrage. Dat was ook direct de eerste ervaring om te zien in hoeverre uitgeverijen toestaan dat delen van boeken om niet via  Internet ter beschikking worden gesteld (onder dezelfde licentie als de rest van het cursusmateriaal). De uitgever in kwestie, Nelissen uitgeverij, gaf toestemming tot het gebruik onder de voorwaarde dat deze toestemming expliciet vermeld wordt bij de cursus. Ik vind dat een redelijke voorwaarde en heb daarmee ingestemd.
Inmiddels zijn naast allerlei werk dat nu in de faculteiten gebeurt voor nieuwe cursussen (waarover ik reeds eerder berichtte) ook de eerste stappen gezet om te komen tot een mogelijkheid tot het afleggen van een examen bij een OpenER-cursus en zo een certificaat te kunnen krijgen (met een waarde van 1 ECTS). Deze mogelijkheid zal overigens niet gratis zijn voor de gebruiker. Vraagstukken als hoe regel je dat, hoe registreer je dat en welke mogelijkheden geef je om bij daadwerkelijke start van een studie aan de Open Universiteit het verkregen certificaat worden nu bekeken en zullen uiteindelijk leiden tot een regeling (hopelijk nog voor de zomer van dit jaar).
Leuke mogelijkheden voor aanvullend materiaal bij de cursussen zijn er door de nieuwe videofaciliteiten bij OTEC. Wim Westera wees me daarop en kwam met enkele ideeën om hiervan gebruik te maken. De eerste afspraak is later deze ochtend met Arthur Herst van Managementwetenschappen. Hij werkt momenteel aan een OpenER-cursus Psychologie van het beleggen en denkt over het toevoegen van een interview met een bekend persoon in beleggingsland. Kortom, voldoende leuke ontwikkelingen met (en dat vind ik opvallend) onverminderd enthousiasme om mee te werken en ook onverminderd enthousiaste reacties uit de buitenwereld.
Inmiddels hebben zich ruim 1600 belangstellenden geregistreerd op de site van OpenER. Twee bijzondere registraties sprongen daar wel uit. Ik heb er een plaatje van gemaakt:

Raadsel van de week: waar komt de laatstgenoemde vandaan?

Na een periode van relatieve stilte is binnenkort op de OpenER site weer vernieuwing te verwachten. Vanuit Managementwetenschappen is de cursus “Groepsbesluitvorming – Verhoog uw teamproductiviteit” aangeleverd door Wiliam van Zanten. Momenteel wordt door John van der Baaren en Maaike Hendriks ontworpen op welke wijze de cursus gepresenteerd gaat worden in OpenER. Hierna kan de cursus online gaan.
De afgelopen weken zijn ook besteed aan allerlei gesprekken over allerlei onderwerpen. Zo heeft Wim Westera me gewezen op de mogelijkheden die binnen OTEC nu bestaan met video-opnamen en gebruik van eerder gemaakt (veelal analoog) videomateriaal. Dat levert voor OpenER-cursussen leuke mogelijkheden op. Denk bijvoorbeeld aan een opname van een in het vakgebied van de cursus bekende persoon waarin kort de inhoud van de cursus over het voetlicht wordt gebracht.
Tevens zijn de eerste stappen gezet in het mogelijk maken van examinering van cursussen uit OpenER. Er zal nog veel water door de Maas moeten stromen voordat dat gerealiseerd is, maar de mogelijkheid tot het afleggen van een examen geeft een grote meerwaarde aan OpenER: het is een van de middelen om de overgang van informeel naar formeel leren te realiseren.
Onverminderd blijft de vraag naar content voor de site. Vanuit Informatica en Natuurwetenschappen zijn al acties in gang gezet voor het aanleveren van hun tweede cursus. Deze cursussen zullen initieel al webgebaseerd zijn opgezet in tegenstelling tot de huidige cursussen die initieel voor schriftelijke uitlevering waren opgezet). Tevens wordt bekeken of er op de OpenLearn-site van de Britse OU geschikte cursussen zijn om op te nemen in OpenER. De licentie waaronder hun open materiaal beschikbaar is maakt het mogelijk de content over te nemen op onze OpenER site.
De belangstelling voor de site blijft aanwezig, hoewel het nu wel tijd wordt dat er nieuwe content wordt toegevoegd. Maar zoals ik in deze post begon: daar wordt aan gewerkt.

Vlak voor de vakantie hebben we (Paul Kirschner en ik) een telefonische conferentie gehad met John Dehlin van de Utah State University. Onderwerp: eisen en wensen voor een forum en de bijhorende social software dat aan de OpenER-site wordt gekoppeld en waar gebruikers van de cursussen met elkaar in contact kunnen treden. Uit dit gesprek zal een programma(atje) van eisen worden gedestilleerd en zal vervolgens op zoek worden gegaan naar tools en implementatiemogelijkheden ervan. Helaas is de tool die tot voor kort bij het systeem eduCommons werd gebruikt voor dit doel “officially retired” zoals het zo mooi op hun website wordt vermeld. Een mogelijk alternatief (myOCW, in ontwikkeling bij het MIT) is nog te onvolwassen om te worden gebruikt (het heeft nog niet de versie 1.0 status).
In de vakantie was er verder weinig activiteit aan het front. Dat gaf even de gelegenheid een aantal zaken die waren blijven liggen af te ronden. Zo is er nu een samenvatting van de resultaten van een discussie in een UNESCO-forum (waarover ik eerder berichtte). Dat heeft onder meer veel inzichten opgeleverd over ervaringen om al dan niet met een experiment als OpenER te beginnen en businessmodellen om (wanneer de gesubsidieerde fase van een OpenER-website afgelopen is) de site toch in de lucht te kunnen blijven houden. Input voor discussies die ongetwijfeld later dit jaar zullen gaan spelen (“wat met OpenER na 2007?”). Ook zijn de technische vraagstukken rondom het eduCommons systeem geïnventariseerd en naar Utah gestuurd. Bijna per omgaande mail kwam er een uitgebreide en zeer nuttige reactie. De systeemontwerpers kunnen hier voorlopig mee vooruit.
In 2007 zal Kathleen Schlusmans geen deel meer uitmaken van de OpenER-projectgroep. Ze heeft binnen de OUNL een andere functie gekregen en heeft helaas geen tijd meer voor OpenER. Haar plaats zal vanuit OTEC worden ingenomen door John van der Baaren. Hij zal tevens betrokken worden bij het onderzoek rondom OpenER onder de supervisie van Paul Kirschner.

In deze post een korte vooruitblik naar 2007. Eerst echter nog even terug naar gisteren. Na van het ene naar het andere overleg gegaan te zijn kwam ik rond 14.00 uur terug op mijn werkplek. Ik vond daar een mail van Miranda de Kort over het plaatsen van haar bericht op nu.nl en ze was benieuwd naar het effect ervan. Dat hebben we geweten: ruim 26000 unieke bezoekers hebben de site gisteren bezocht! Om 14.15 uur even een kort moment van paniek omdat de site eruit lag. Maarten Scholl van ICTS had dat echter snel opgelost (een parameter bleek iets te zuinig te zijn ingesteld).
In de overleggen van gisteren is vooruit gekeken naar 2007 en de  verdere plannen met dit experiment. Een tipje van de sluier. Naast de totaal 400 uur OUNL-cursussen zullen we gaan kijken naar materiaal dat op site van de Britse OU aanwezig is (zie link hiernaast) en daarvan mogelijk iets overnemen (levert ook inzicht op in de grootte van de drempel die de taal kan zijn). Ook denken we aan toevoegen van materiaal van wetenschappers van naam en faam die in staat zijn hun gedachtengoed voor een breed publiek te verwoorden. Daarnaast is gisteren met met OSC afgesproken dat begin januari gestart zal worden met het opzetten van de mogelijkheid van examinering en certificering van cursussen. Uit reacties die via het feedbackformulier van de OpenER-site binnenkomen blijkt daar wel belangstelling voor te bestaan.
In het eerste kwartaal van 2007 zal iedere faculteit wel tenminste 1 cursus op de OpenER site hebben. Achter de schermen wordt hier druk aan gewerkt.
Inmiddels wordt naar de cursussen ook verwezen vanuit elders. Zo heeft de cursus Duurzame ontwikkeling de Wikipedia al gehaald en wordt door een gebruiker via haar weblog bijgehouden hoe het volgen van deze cursus verloopt.

Na de eerste (korte) werkweek OpenER kunnen we al een aantal conclusies trekken. Deze conclusies zijn deels te halen uit de webstatistieken die worden bijgehouden door het onderliggende (Zope/Plone-)platform en deels uit reacties die via de site naar het project worden gestuurd.
Allereerst wat cijfers. Door het statistiekpakket dat de site gebruikt kunnen hier alleen indicaties van bezoeken en bezoekgedrag worden gegeven. We zijn inmiddels bezig de statistieken wat nauwkeuriger te kunnen krijgen.
Totaal trok de site een kleine 19000 bezoeken in deze periode. Een bezoek is een gebeurtenis die start wanneer iemand een webpagina met een adres dat begint met http://www.opener.ou.nl/ bezoekt en eindigt wanneer een pagina met webadres met een ander begin van het adres wordt benaderd (of wanneer de browser wordt gesloten). Dit zijn dus geen unieke bezoekers (dat kan met het pakket niet standaard worden nagegaan). De meest bezochte cursus was de cursus Starten met programmeren. Het bijbehorende softwarepakket werd ruim 2000 keer gedownload. De cursus Duurzame ontwikkeling heeft een kleine 1000 bezoekers getrokken die ook daadwerkelijk materiaal hebben gedownload. De cursus Over de werking van het recht kreeg ongeveer 5000 hits.
Leuk is te zien waar de bezoekers vandaan kwamen. Uiteraard veel uit Nederland (80%), onbekend (13%), USA (2%), Belgie (2%), maar ook landen als Duitsland, Frankrijk, Zwitserland, onze overzeese gebiedsdelen en meer exotische werelddelen als Australië, Peru en Maagdeneilanden. Let wel: het materiaal is geheel in het Nederlands!
Naast deze statistieken was er ook meer directe gebruikersterugkoppeling. Ondanks dat registratie op de site niet verplicht is hebben een kleine 300 personen zich toch geregistreerd. Deze zullen te zijner tijd via e-mail op de hoogte gehouden worden bij aanvullingen. Daarnaast hebben we 54 feedbackformulieren via de site ontvangen. De reacties daarin waren divers: van heel positief, meldingen over de inhoud van de cursus tot problemen die ervaren werden. De meest gehoorde klacht was dat het materiaal alleen op een Windowsplatform te gebruiken was (met name het JavaLogo softwareprogramma). We moeten gaan bepalen wat we hiermee gaan doen.
Wat nu overheerst is een gevoel dat de site bij de gebruikers aanspreekt. Ik schrijf dit daarom nu als een tevreden projectleider, hoewel ik besef dat we er nog lang niet zijn. Zo snel mogelijk aanvullingen op de site krijgen: dat is nu het adagium!

Terugkijkend op de eerste dag dat de OpenER-site in de lucht was kan ik alleen maar concluderen dat het erg rustig was. Het enige probleem dat mij ter ore (liever gezegd: ter maile) kwam was een veiligheidswaarschuwing die steeds actief bleef bij gebruikers van IE7.0.  Die waarschuwing was echter al bekend  en in de FAQ stond ook al beschreven hoe je die uit kon krijgen. Vanochtend begreep ik van Maarten Scholl van ICTS dat daar inmiddels ook al een patch van Microsoft voor bestaat. Daarnaast werden enkele tekstuele zaken gemeld, maar die waren snel aangepast.
Ik was vanochtend wel erg benieuwd naar de statistieken van de eerste dag. Welnu, hier zijn ze:

• Totaal aantal bezoeken: 7800 
• Starten met programmeren: 7776 hits (niet uniek). Meest populaire pagina: de pagina met downloads (3595). De bij de cursus benodigde software is een kleine 1000x gedownload (dwz er is zovaak gestart met downloaden)
• Duurzaam ontwikkelen: 3705 hits met ook daar de downloadpagina als meest bezochte pagina (1430)
• De werking van het recht: 4728 hits met de startpagina van de eerste leereenheid als best bezochte pagina (2025)
• Ongeveer 150 bezoekers hebben zich geregistreerd.

7800 bezoeken op de eerste dag. Is dat veel? Ik had op meer gerekend, maar weet niet of dat terecht is. De publiciteit was een week geleden en gisteren was de enige externe publiciteit het korte vraaggesprek met Fred gisterochtend op het Radio 1 journaal. Daarnaast concurrentie van Sinterklaas. In de statistieken was te zien dat om 21.00 uur een piekje werd bereikt (cadeautjes uitgepakt en een dramatisch slecht spelend PSV niet als aantrekkelijk alternatief). De komende dagen zal ik de statistieken blijven volgen.
Zaak is nu zo spoedig mogelijk aanvullingen op de site te krijgen. Daar gaat de komende tijd mijn aandacht vooral naar uit. Ideeën zijn altijd welkom!

Of eigenlijk: we zijn nu live, maar de wereld weet het nog niet. Na de afgelopen dagen nog talloze kleine en minder kleine zaken te hebben aangepast zijn we zover. Helemaal perfect is het nog niet. Zo kwam ik er gisteravond achter dat ik over gepubliceerde content in dit systeem een foute aanname had gedaan. Hierdoor blijkt dat de filenaam van de getoonde pagina bij de meeste pagina’s steeds bovenin wordt geplaatst. Dit gebeurt bij het tonen van de pagina en zal waarschijnlijk ergens in een template zitten. De vraag hierover ligt inmiddels bij onze tweede hulplijn in Utah en dit zal zonder twijfel de komende dagen worden opgelost.
Zojuist heb ik de webstatistieken bekeken. Uiteraard is het overgrote deel van onszelf afkomstig. Ik ben benieuwd hoe dat aan het einde van deze dag is. Fred is om 8.30 uur in het Radio 1 journaal te beluisteren. Kijken of dat via Internet te bereiken is.

Blijkbaar is het het lot van ieder project dat, wanneer de deadline van oplevering nadert, het aantal nog uit te voeren activiteiten toeneemt. Dit project is daar geen uitzondering op. Voordat we op 5 december live gaan is nog veel te doen aan:
– Vertalen van engelstalige schermteksten
– Toevoegen van zaken als privacystatement, gebruiksvoorwaarden, systeemeisen
– Maken en beschikbaar stellen van allerlei formulieren (feedback, registratieformulier aanpassen)
– etc., etc.
Bij die activiteiten zijn het de ontwikkelaars van dit project, mijn RdMC-collega’s Robin Vanspauwen, Humphrey Ferdinandus en Leon Schaeps, die hier waardevol werk verrichten. Met name Robin heeft inmiddels al voor wat systeemaanvullingen gezorgd.
Daarnaast eisen ook andere zaken hun aandacht op. Denk aan de organisatie van te verwachten response, communicatie (i.h.b. het bekendmaken van de URL), betere bereikbaarheid vanuit de OUNL-site en de site van ikstaopenvoorstuderen. Gelukkig werkt Miranda de Kort aan dit project mee. Zij stroomlijnt alle communicatieve zaken rondom dit project zodat ik me daar geen zorgen over hoef te maken.
Nou ja, tot en met maandag nog hard doorwerken en dan is het allemaal gereed. Ik ben bang dat het weekeinde er een beetje bij inschiet, maar de weersverwachtingen waren toch niet goed. Misschien tussendoor een cross lopen in de omgeving van mijn woonplaats Venlo. Dat geeft genoeg energie voor de rest van de komende week.

Volkskrant, radio nieuwsdienst, nu.nl: alle hadden vanochtend het nieuwsitem dat we vanaf volgende week de eerste gratis cursussen beschikbaar hebben. De bron van deze nieuwsberichten is de journalist Gerard Reijn. Op 17 november was hij een dag lang te gast in Heerlen om over diverse activiteiten die plaatsvinden op de OUNL geïnformeerd te worden. Daarbij heeft hij ook gepraat met leden van het managementteam van het Ruud de Moor Centrum. Zoals insiders weten is het RdMC mijn thuisbasis binnen de OUNL. Het OpenER project doe ik drie dagen per week, de resterende tijd werk ik voor het RdMC.
Wanneer ik kijk welke vraagstukken er bij OpenER aan bod komen en welke vraagstukken het RdMC de afgelopen jaren is tegengekomen, zijn er veel overeenkomsten te signaleren. Dat is logisch: in feite biedt het RdMC ook materiaal om niet aan, zij het dat het niet om cursussen gaat en zij het dat de doelgroep voor dat materiaal een beperkte is (leraren en hun opleiders in primair, voortgezet en tertiair onderwijs). Om die laatste reden is veel materiaal achter een wachtwoord gezet. Echter, zaken als licentierechten (vooral voor het vele videomateriaal dat is vervaardigd), metadatering van het materiaal, minimale systeemeisen bij de gebruikers: ik kan nu voor OpenER dankbaar putten uit de ervaringen die we bij het RdMC al hiermee hebben opgedaan. Ook over ontwikkelingen als Web2.0 (een issue waar de Open Courseware community nu stevig over debatteert) hebben we in het RdMC al nagedacht. We zullen komend jaar met de eerste experimenten gaan beginnen. Voor belangstellenden: klik hier voor het portaal van RdMC met o.a. een overzicht van alle producten.
Op een eerdere oproep voor een andere naam om mee naar buiten te treden (OpenER is een projectnaam) zijn tot nu toe de volgende suggesties gekomen: Kennis-cadeau(s); vrije cursussen; OASE of O@SE (afko voor Open @cademic Selfstudy Experience). Andere suggesties zijn nog steeds welkom bij mij. Stuur een mail naar mij.