Photo by Nick Fewings on Unsplash
Open Access publiceren van onderzoeksresultaten is wat mij betreft een no-brainer: resultaten van (meestal publiek gefinancierd) onderzoek zijn zo kostenloos beschikbaar voor iedere belangstellende. Maar dit betekent niet dat ze dan ook toegankelijk zijn voor iedereen. Voor een geïnteresseerde leek is nog een vertaalslag nodig om de resultaten in begrijpelijke taal toegankelijk te maken. Onder andere wetenschapsjournalisten zijn hiermee bezig, zoals Maarten Keulemans (ik ben een groot fan van hem, zeker sind de COVID pandemie) en Govert Schilling. Universiteiten maken hier ook werk van, bijvoorbeeld de Radboud Universiteit en UMC via hun Radboud Recharge website. Desondanks blijven veel resultaten van onderzoek wel beschikbaar, maar nog steeds ontoegankelijk voor de geïnteresseerde burger.
Een paar weken geleden kwam ik in contact met Anthony Harrison. Samen met zijn vrouw Anja zijn ze recent de Collaborative Library gestart. Het motto van die website karakteriseert het doel ervan: Unlocking Science, For Everyone. In meer detail:
Access to scientific knowledge shouldn’t be limited to those with specialised training or advanced university degrees. At The Collaborative Library, we believe that everyone deserves access to the latest research findings, and that sharing this knowledge can lead to better lives for all. By creating a community-driven platform for lay summaries of research articles, we’re breaking down barriers to understanding and collaboration. Join us in our mission to make science more engaging, where everyone can Learn, Connect and Contribute!
Toegankelijk maken van peer reviewed papers doen ze door het publiceren van layman summaries, in tekst, video en andere media. Dat kan door de onderzoeker zelf gemaakt worden, maar ook door studenten onder de hoede van een onderzoeker. Ze ondersteunen onder andere via workshops om te leren hoe je een layman summary maakt. Een recent voorbeeld van een dergelijke summary is hier te vinden. Momenteel gaan de meeste samenvattingen over papers uit het medisch domein (beiden hebben een medische opleiding genoten), maar ze zijn nadrukkelijk ook uit op samenvattingen van papers uit andere domeinen.
Ze zijn op zoek naar universiteiten of hogescholen uit Nederland die zich willen aansluiten bij dit initiatief. Dat kan zowel als deelnemende organisatie zijn alsook als partner. Op hun website is meer detailinformatie te vinden over het initiatief en hoe je als organisatie kunt deelnemen. En met wat goede wil kan deelnemen aan dit initiatief beschouwd worden als bijdragen aan ambities die universiteiten en hogescholen hebben op het terrein van Citizen Science. Toegankelijk maken van resultaten voor een breder publiek staat niet expliciet vermeld in de 10 principes van Citizen science, maar het zou een verbreding kunnen zijn voor de principes 5 (Burgerwetenschappers krijgen feedback vanuit en over het project) en 7 (Data en metadata van citizen science-projecten worden openbaar ter beschikking gesteld en indien mogelijk worden de resultaten open access gepubliceerd).
Wat mij betreft: van harte aanbevolen!