{"id":840,"date":"2022-01-05T00:00:09","date_gmt":"2022-01-04T23:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.robertschuwer.nl\/muziek\/?p=840"},"modified":"2022-01-02T08:46:38","modified_gmt":"2022-01-02T07:46:38","slug":"componist-voornaam-achternaam-werk-toonsoort-opusnr-175","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.robertschuwer.nl\/muziek\/?p=840","title":{"rendered":"Franz Joseph Haydn. Symfonie nr. 101 in D, Hob I:101, \u201cDe klok\u201d"},"content":{"rendered":"
\t\t\t

05-01-2022<\/p>\n

Samen met Mozart en Beethoven wordt Franz Joseph Haydn (1732-1809) tot de Grote Drie van de periode rond 1800, \u201cDe Klassieken\u201d, gerekend. Haydn heeft zowel Mozart als Beethoven ontmoet en van beide kanten was er veel respect voor elkaars vakmanschap. Alle drie woonden langere tijd in Wenen, Haydn vanaf 1795 tot zijn dood. Haydn was een productief componist. Zijn oeuvre omvat veel soloconcerten (w.o. 11 pianoconcerten), 15 missen, 24 opera\u2019s, talloze kamermuziekwerken en 106 symfonie\u00ebn. De laatste 12 van die symfonie\u00ebn schreef hij in de jaren 1791-1795 toen hij in Londen woonde. Daarom worden die symfonie\u00ebn ook wel zijn Londense symfonie\u00ebn genoemd.<\/p>\n

Een aantal van zijn symfonie\u00ebn is bekend geworden onder een bijnaam. Zo zat bij de premi\u00e8re van zijn symfonie nr. 102 in Londen het publiek op de voorste rijen om Haydn goed te kunnen zien bij zijn dirigeren. Daardoor was een deel van de zaal leeg en precies daar viel tijdens de uitvoering van de symfonie een kroonluchter naar beneden. Dat werd door het publiek een wonder genoemd, waarmee de symfonie zijn bijnaam \u201cMiracle<\/em>\u201d kreeg. Zoals jullie wellicht inmiddels weten was het in die tijd gebruikelijk dat het 2e<\/sup> deel van een symfonie een rustig deel was. Haydn hield echter wel van een grapje en in zijn symfonie nr. 94 begon het tweede deel ook zoals gebruikelijk, maar na de inleiding staat ineens een accoord in fortissimo, wat uiteraard bij het (langzaam induttende?) publiek een schrikreactie teweeg bracht. Zo kreeg die symfonie de bijnaam \u201cSurprise<\/em>\u201d. En toen Haydn in dienst was van de vorst Esterhazy (rond 1770) hadden de musici in het orkest de verplichting om in de winter een tijd in Wenen te verblijven in plaats van in Fertod in Hongarije, iets wat de musici niet fijn vonden omdat ze vrouw en kinderen moesten achterlaten. Haydn wilde dit duidelijk maken aan de vorst. In zijn symfonie nr. 45 verlaten de musici in het laatste deel \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n het podium totdat maar twee violisten overblijven. Zo kreeg die symfonie de bijnaam \u201cAbschieds-sinfonie<\/em>\u201d.<\/p>\n

Het werk dat ik voor deze week heb gekozen is zijn symfonie nr. 101, \u00e9\u00e9n van zijn Londense symfonie\u00ebn. Het werk bevat 4 delen. Het begint met een langzame inleiding en gaat over in een snel presto in sonatevorm. Het tweede deel kent een continu ritmisch motief, wat erg op het tikken van een klok lijkt. Dat heeft geleid tot de bijnaam voor deze symfonie \u201cDe klok<\/em>\u201d. Het derde deel is een menuet en de symfonie wordt, zoals in die tijd gebruikelijk, afgesloten met een snelle rondo.<\/p>\n

Het werk wordt uitgevoerd door het Orkest van de 18e eeuw o.l.v. Frans Br\u00fcggen.<\/p>\n<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div>