{"id":3180,"date":"2021-04-01T10:02:34","date_gmt":"2021-04-01T08:02:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.robertschuwer.nl\/?p=3180"},"modified":"2021-11-04T07:35:01","modified_gmt":"2021-11-04T06:35:01","slug":"een-raamwerk-voor-ordenen-van-typen-digitale-leermaterialen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.robertschuwer.nl\/?p=3180","title":{"rendered":"Een raamwerk voor ordenen van typen digitale leermaterialen"},"content":{"rendered":"
\"\"

Photo by kazuend<\/a> on Unsplash<\/a><\/p><\/div>\n

Deze blog is een coproductie van Ben Janssen (OpenEd Consult<\/a>) en mij. Version in English<\/a>.<\/p>\n

Velen hebben geprobeerd een sluitende definitie te geven van digitale leermaterialen. In de studie van ResearchNed (Janssen & Van Casteren, 2020) is de volgende pragmatische omschrijving van digitale leermaterialen gebruikt (p. 9):<\/p>\n

\u201cLeermaterialen zijn een deelverzameling van leermiddelen. Onder leermiddelen valt alles wat door docenten en\/of studenten wordt gebruikt (ook computers, elektronische leeromgevingen (ELO\u2019s) en smartboards) in en ten behoeve van het onderwijs of een leerproces. De term leermaterialen betreft enkel leerstof of leerinhoud (content) in een bepaalde vorm (tekstueel, visueel, auditief of een mix van deze vormen).<\/em><\/p>\n

Met digitale leermaterialen wordt bedoeld elke digitale bron die als leerstof of leerinhoud (content) door docenten en\/of studenten wordt gebruikt in het onderwijs of een leerproces. Een digitale bron is een bron die bestaat in binaire numerieke vorm, zoals in digitale audio of digitale beelden (hieronder valt ook het \u2018boek achter glas\u2019, pdf).<\/em><\/p>\n

Leermiddelen zoals digitale whiteboards, VR-brillen, maar ook digitale evaluatietools, platforms of online discussiefora, vallen niet onder onze omschrijving. Ter volledigheid: YouTube als platform valt hier niet onder, de video\u2019s die op YouTube geplaatst zijn en gebruikt worden als leermaterialen wel.\u201d<\/em><\/p>\n

Ter illustratie een niet-limitatieve opsomming van digitale leermaterialen.
\n\n\n\n\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t
digitale studie- en handboeken, waaronder (open) textbooks<\/td>Wiki\u2019s<\/td>\n<\/tr>\n
digitale (wetenschappelijke) artikelen<\/td>YouTube video\u2019s<\/td>\n<\/tr>\n
(PowerPoint)presentaties\/sheets\/slideshows<\/td>digitale afbeeldingen, waaronder 3D-visualisaties<\/td>\n<\/tr>\n
digitale syllabi, samenvattingen, manuals van (hoor)colleges en practica<\/td>digitale krantenartikelen\/nieuwsbronnen\/archieven<\/td>\n<\/tr>\n
webcolleges en slidecasts<\/td>tv-uitzendingen<\/td>\n<\/tr>\n
digitale toetsen<\/td>podcasts<\/td>\n<\/tr>\n
digitale stage- en opdrachtverslagen<\/td>blogs<\/td>\n<\/tr>\n
video\u2019s, waaronder kennisclips, tutorials, instructievideo\u2019s, vodcasts, animaties en documentaires<\/td>open content en data op websites, zoals verslagen van de Tweede Kamer en rapporten van beleidsmakers en onderzoekscommissies<\/td>\n<\/tr>\n
AR- en VR-applicaties<\/td>data uit databases zoals Skybray, BBC Monitoring, Factiva<\/td>\n<\/tr>\n
MOOCs, SPOCs, Open Educational Resources<\/td>essays in digitale vorm<\/td>\n<\/tr>\n
infographics<\/td>romans in digitale vorm<\/td>\n<\/tr>\n
animaties<\/td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/p>\n

Wij zijn ge\u00efnteresseerd in digitale open<\/u> leermaterialen, niet zozeer in wat het zijn, maar vooral in wat je ermee mag en kan. De tweedeling open versus gesloten is onvoldoende daarvoor. Ook blijken begrippen als semi-open leermateriaal en commercieel leermateriaal voor de activiteiten in het Versnellingsplan nuttig te zijn. Maar hoe verhouden deze begrippen zich tot elkaar en tot open leermaterialen?<\/p>\n

Wij stellen hier een gedifferentieerde categorisatie van digitale leermaterialen voor die handvatten geeft voor ontwikkeling van institutioneel beleid. Deze indeling is een uitbreiding van het raamwerk dat David Wiley heeft ontwikkeld (bron<\/a>, p. 26).<\/p>\n

Digitale leermaterialen kunnen worden onderverdeeld naar twee dimensies:<\/p>\n

    \n
  1. Toegang\n